اشاره به اين نكته ضرورى است كه آخرين كتاب استاد « زندگينامه مفخر شرق : سيّد جمال‌الدين اسدآبادى » ، تاكنون به چاپ نرسيده و تنها نسخه آن با خط خود استاد ، در نزد نگارنده موجود بود كه هم‌اكنون براى نخستين بار به دست چاپ سپرده مىشود . پيدايش انديشه نوشتن آن ، از درخواست اينجانب براى اخذ مقاله‌اى از ايشان ، براى جلد دوم « يادنامهء سيّد جمال‌الدين اسدآبادى » ( جلد اول آن در سال 1354 توسط دارالعلم قم چاپ شد ) ناشى شد و استاد ، بحث مفصل « احمد امين » را ، ترجمه كرده و به من تحويل دادند تا پس از تكميل و تنقيح ، در يادنامه و يا به طور مستقل منتشر سازم . متأسفانه به علت كثرت كار ، از سال 1354 تاكنون ، اين اثر در « بايگانى » ! اينجانب باقى ماند ، و درگذشت ايشان ، سبب شد كه به تصحيح و تكميل آن بپردازم و به يارى حق همراه مطالب ديگرى از ايشان ، در اين رابطه ، يك جا به شكل كتاب مستقلى منتشر مىگردد . « 1 »

--> ( 1 ) . مرحوم استاد سعيدى ، مطالب را از جلد پنجم « فيض‌الخاطر » ترجمه كرده است ، و البته اين بحث استاد احمد امين ، بعدها در كتاب فيد وى « زعماء الاصلاح فى العصر الحديث » چاپ قاهره - سال 1965 م - از صفحه 59 تا 120 ، نقل شده است . در بازبينى و تكميل ترجمه استاد ، گاهى به اصل مراجعه كردم و در پاره‌اى موارد ، ديدم كه مرحوم سعيدى ، مطلب را ، براى گريز از توضيح و اضافات ، به طور مخلص ترجمه كرده است و من نيز به همان دليل ، از افزودن ترجمه آن قسمت‌ها ، خوددارى كردم بخش بعدى كتاب - خاطرات - باز تاكنون چاپ نشده است . ولى « گفتگو با استاد » قبلًا در كتاب « يادنامه سيّد جمال‌الدين اسدآبادى » - جلد اول ، چاپ قم 1354 - و كتاب « مصاحبه » درج شده كه براى تكميل بحث ، به نقل آن اقدام شد . بخش كوتاه « خاطراتى چند . . . » . در 50 سال پيش ، ضميمه ترجمه دو نامه از سيّد جمال‌الدين اسدآبادى ، چاپ شده بود كه به تناسب موضوع و به علت در دسترس نبودن آن رساله به نقل آن مبادرت كرديم . دو نامه مزبور ، توسط استاد دكتر سيّد جعفر شهيدى ، در آن زمان ترجمه و توسط انتشارات « حافظ » منتشر شده است كه نسخه‌اى از آن در كتابخانه اينجانب موجود است .